PUBLIC ENTERPRISE FOR COMMODITY EXCHANGE

AGRO-BERZA

 

Predlog Plan za reorganizacija i transformacija

J.P. Agro-Berza Skopje

wpe5.jpg (34741 bytes)

 

Osnovni dejnosti:

Logisti~ka poddr{ka i koordinacija na agromarketite

Koordinacija so nacionalen informati~ki sistem za registracija na proizvodstvoto, ponudata i pobaruva~kata.

Standardizacija i implementacija na EU sitemi za kontrola na kvalitetot.

Prenamena vo stokova berza.

Direkna sorabotka so golemite proizvoditeli i zdru`enija na proizvoditeli, kako i grupi na proizvoditeli.

Sobirawe na proizvodite (vo skladi{ta i ladilnici), preku agromarketite vo RM.

Proda`ba (izgotvuvawe na dogovori za proda`ba)- Izgotvuvawe na Futures.

Intervencii i spre~uvawe na damping ceni vo proizvodstvoto.

Odreduvawe na minimalni otkupni ceni na proizvodite, spored me|unaraodnite pazarni ceni.

Kotacija na stranskite berzi, kako i kotirawe na istite vo Makedonija.

 

Drugi dejnosti

Implementacija na generalnata strategija i politika na Vladata na Republika Makedonija za razvoj na zemjodelstvoto vo Republika Makedonija.

Naso~uvawe i poddr{ka na organskoto proizvodstvo.

Prifa}awe i kotacija na strate{kite kulturi/proizvodi: Tutun, P~enica, P~enka, [e}er, Bra{no, Meso, Mleko, Jajca, itn.

Organizirawe na distributiven kanal za vino i grozje.

Razmena, otkup, proda`ba, nabavka na stokovite rezervi kako i nivno skladirawe.

Izdavawe na prelevmani za uvoz-izvoz na zemjodelski proizvodi, meso, i drug vid na stoki spored potrebite na pazarot. Strate{ki partnerstva so poznati proda`ni centri vo EU, Rusija, Izrael i drugi zemji.

Zaedni~ki proekti so poznati investitori za zgolemuvawe na proizvodstvoto.

Podgotovka i implementacija na strate{ki proekti vo zemjodelstvot preku EU fondovite i drugite donatori.

Regionalen Agromarket - Resen

Primarna dejnost

Organizirawe (grupirawe na proizvoditelite) vo sorabotka so agenciite i zdru`nijata

Kalibra`a

Pakuvawe spored EU standardite.

Skladirawe za 5.000- 10 000 t. na proizvodi

Dneven Pazar za otkup i proda`ba na proizvodite.

Sekundarna dejnost

Standardizacija i voveduvawe na sistemi za kvalitet

Povrzuvawe so prerabotuva~kata industrija

Naso~uvawe na proizvodstvoto kon novi perspektivni sorti na jabolka i drug vid na ovo{je.

Obuka na proizvoditelite

Proizvodi

Jabolki

Drug vid na ovo{je od regionot

Aktivnosti

Izgradba na regionalen Otkupno- distributiven centar, za O{tinite: Resen, Bitola, Ohrid i Struga.

Reginalen centar za registracija na proizvodstvoto

Prerabotka na 30-40.000 t. na proizvodi

Izgradba na komori za skladirawe i dolgotrajno ~uvawe na jabolkata so kapacitet od 5.000-10.000 t.

Podgotovka na vi{okot na proizvodi za proda`ba preku AD za promocija i proda`ba na vi{okot na proizvodi.

Distribucija na proizvodite od poniskite klasi do prerabotuva~kite kapaciteti.

Perspektivno - strate{ki partnerstva so novi prerabotuva~ki kapaciteti za ovo{je, fabriki za sokovi, ka{i, marmaladi.

Perspektivno - strate{ki partnerstva za izgradba na  novi ladilnici za vi{ni, malini, kapini.

Regionalen Agromarket - Rosoman

Primarna dejnost

Organizirawe (grupirawe na proizvoditelite) vo sorabotka so agenciite i zdru`nijata

Kalibra`a

Pakuvawe spored EU standardite

Skladirawe za 5.000t- proizvodi

Dneven Pazar za otkup i proda`ba na proizvodite

Sekundarna dejnost

Standardizacija i voveduvawe na sistemi za kvalitet

Povrzuvawe so postoe~kata prerabotuva~ka industrija vo regionot

Naso~uvawe na proizvodstvoto kon trendovite na evropskiot Pazar.

Obuka na proizvoditelite

Proizvodi

Grozje

Praski

Drug vid na ovo{je i zelen~uk od regionot

 

Aktivnosti

Izgradba na regionalen Otkupno distributiven centar, za O{tinite Kavadarci, Prilep,Negotino, Rosoman, Demir Kapija, Veles(Gradsko).

Reginalen centar za registracija na proizvodstvoto.

Prerabotka na 30-40.000 t. na proizvodi

Izgradba na komori za skladirawe i dolgotrajno ~uvawe na grozje i organsko proizvodstvo so kapacitet od 5.000-10.000 t.

Podgotovka na vi{okot na proizvodi za proda`ba preku AD za promocija i proda`ba na vi{okot na proizvodi.

Distribucija na proizvodite od poniskite klasi do prerabotuva~kite kapaciteti.

Perspektivno - strate{ki partnerstva so novi prerabotuva~ki kapaciteti za ovo{je, fabriki za sokovi, ka{i, marmeladi, konzervirano ovo{je i zelen~uk.

Perspektivno - strate{ki partnerstva za izgradba na  su{ara za grozje i drug vid na ovo{je i zelen~uk. 

Regionalen Agromarket
Strumica

Primarna dejnost

Organizirawe (grupuirawe na proizvoditelite) vo sorabotka so agenciite i zdru`nijata

Kalibra`a

Pakuvawe spored EU standardite.

Skladirawe za 10.000t- na proizvodi

Dneven Pazar za otkup i proda`ba na proizvodite

Sekundarna dejnost

Standardizacija i voveduvawe na sistemi za kvalitet

Povrzuvawe so postoe~kata prerabotuva~ka industrija vo regionot.

Naso~uvawe na proizvodstvoto spored potrebite na pazarot vo EU.

Obuka na proizvoditelite

Proizvodi:

Domati, Piperki, Krastavici, Zelka

Lubenici

Cve}e

Aktivnosti

Izgradba na regionalen Otkupno distributiven centar, za O{tinite: Strumica, Radovi{, Valandovo, Gevgelija.

Regionalen centar za registracija na proizvodstvoto.

Prerabotka na 60-100.000 t. na proizvodi.

Izgradba na komori za skladirawe i dolgotrajno ~uvawe na ranogradinarskite proizvodi so kapacitet od 5.000-10.000 t.

Podgotovka na vi{okot na proizvodi za proda`ba preku AD za promocija i proda`ba na vi{okot na proizvodi

Distribucija na proizvodite od poniskite klasi do prerabotuva~kite kapaciteti.

Perspektivno - strate{ki partnerstva so novi prerabotuva~ki kapaciteti za zamrznati proizvodi.

Perspektivno - strate{ki partnerstva za izgradba na  su{ara za ovo{je i zelen~uk.

Perspektivno - organizacija na proizvodstvo i distribucija na cve}e.

wpe6.jpg (42321 bytes)

 

Dopolnitelni Agromarketi 2008/2009

 

Agromarket za jagne{ko meso, `ivina i `ivinarski proizvodi

Moderna klanica

Ladilnici za meso

Ladilnici za jaca

Potiknuvawe na brojlerskoto proizvodstvo

 

Agromarket za mleko, mle~ni proizvodi i sirewe

Prerabotuva~ki kapaciteti za ov~o i kozjo sirewe i ka{kaval

Ladilnik za sirewe

Stimulacija na proizvodstvo na kozjo mleko i proizvodi od kozjo mleko

 

Investirawe na proektot

 

Modeli na investirawe na proektot:

Preku Buxetot na Republika Makedonija

Dr`avna garancija za dolgoro~en stranski kredit preku EB, EBRD, i Svetska Banka.

Mek Kredit od stranski banki.

Zaedni~ka investicija so strate{ki partner, Joint Venture

Lizing so dr`avna garancija

So sredstva od MBPR i programite za razvoj vo zemjodelstvoto.

So sredstva od EU fondovite i IPA programata

Delimi~no u~estvo vo proektot so poznat stranski investitor preku lokacija i logisti~ka poddr{ka.

Otstapuvawe na proektot na stranski investitori- so direkna logisti~ka poddr{ka pri implementacijata na proektot.

Kombinacija na nekolku modeli

Pretstavuvawe na proektot

Vo tekot na izminatite nekolku nedeli za implementacija na proektot i izgradba na centrite se prestvija 2 firmi od Makedonija i 6 od stranstvo.

Makedonskite firmi ponudija kreditirawe so dr`avna garancija do 3 godini.

Stranskite firmi: 2 od Grcija ponudija kredirirawe na celokupniot proekt na 7 godini so 3 godini grejs period i godi{na kamatna stapka od 4.5%, i mo`nost za pla}awe vo proizvodi do 30% od vrednosta na proektot.

Italijanskite firmi ponudija kreditirawe od 15 do 20 godini, so 3 godini grejs period, godi{na kamatna stapka od LIBOR + 1%  i mo`nost za pla}awe vo proizvodi do 60% od vrednosta na investicijata.

Izraelskiot predstavnik go o~ekuva kone~niot draft od proektot za da dade adekvatna ponuda. Ponudeno e od Izraelskata strana mesto vo nivniot distributiven kanal za Evropa i Rusija.

Vo istiot period ostvareni se dve sredbi so Polskata Agroberza i Ankarskata Agroberza. 

Od dvete agroberzi e ponudena sorabotka. Polskata agroberza e zainteresirana za direkno partnerstvo vo celokupniot proekt i soglasnost za direkno otstapuvawe na prostor vo nivnite berzi za proda`ba na proizvodi od Makedonija.

Ankarskata agroberza e zainteresirana da go pretstavi proektot pred grupa na investitori, sopstvenici na mnozinstvoto akcii vo turskite agroberzi.

 

Na~in na finansirawe na
Agroberza i Agromarketite

 

^lanarina

Provizija

Nadomestok za Kalibra`a

Nadomestok za Skladirawe i ~uvawe

Nadomestok odnosno sredstva od Proda`ba

Nadomestok za Posreduvawe

Vo prilog e dostaven kompleten biznis plan za funkcionirawe na modelot na Agroberza vo Strumica.  Spored detalniot finansov plan, investicijata vo Otkupno distributivnite centri e isplatliva za pomalku od 5 godini.

Neophodni ~ekori za otpo~nuvawe so implementacija na proektot za reorganizacija i transformacija na Agroberza

 

Usvojuvawe na finansoviot plan za reorganizacija- prilog

Utvrduvawe na mo`ni izvori za finasirawe na Agromerketite

Dodeluvawe na lokacija na dolgoro~en zakup ili vo trajna sopstvenost na JP Agroberza  za izgadba na Agromarketite vo  Strumica, Rosoman-Kavadarci, Resen-Bitola. Lokacijata treba da bide so povr{ina od 9+ hektari, pristapna,do magistralen pat, so dovod na struja i voda, tel.

Vrabotuvawe na dopolnitelni 6 lica vo JP Agroberza Skopje. (Vo momentot vo JP Agroberza ima vraboteni se lica; 1 direktor, 2 agronomi, 1 informati~ar, 1 tehni~ki sekretar, 1 voza~.) 

Potrebni se: 1 Agroekonomist, 1 Agronom, 1 Pravnik, 1 Informati~ar Tehnologija- razvoj na softver, 1 Ekonomist.

Obrazuvawe na rabotna grupa za sproveduvawe na proektot sostavena od prestavnici na: 1 od MZ[V, 1 od Fiansii, 1 Ekonomija,1 od SEP,1 SZ, GTZ, USAID, EAR i dr.

 

Analiza na Makedonskoto Proizvodstvo

Negativni strani

Makedonskoto proizvodstvo e stihijno.

Suficit na proizvodstvoto se javuva vo periodot Juni-Juli-1/2 Avgust.

Makedonija e golem uvoznik na hrana i zemjodelski proizvodi

Makedonskoto proizvodstvo raboti so kapacitet od 1/3 od vkupnite obrabotlivi povr{ini.

Proizvodstvoto ne e organizirano spored potrebite na EU pazarot.

Proizvodstvoto e so kratok vremenski interval.

Zdru`enijata na proizvoditeli se vo po~etna faza na organizirawe.

Proizvodstvoto e primarno, mal del od proizvodite se prodavaat kako gotovi i nemaat dodadena vrednost.

Vi{okot na proizvodstvo e izrazeno kaj: Lubenicata, Domatot,Jabolkata, Zelkata, Krastavicata, Grozjeto.

Momentalno proizvodite nemo`at da se izvezat vo EU, zaradi nezadovoluvawe na standardite na pakuvawe, sortirawe i sistemi za kvalitet.

Pozitivni strani

Makedonija ima golem potencijal za razvoj na proizvodstvoto na sve`o ovo{je i zelen~uk, kako i preraboteni proizvodi.

Postojat idelani uslovi za razvoj na organskoto proizvodstvo.

Klimatskite uslovi dozvoluvaat vtori rekolti.

So mali intervencii vo skladiraweto vremenskiot interval mo`e da se prodol`i, i da se izbegne pojavata na suficit.

So naso~uvawe na proizvodstvoto spored potrebite na nadvore{nite pazari so Agroberzata, }e se zgolemi efektivnosta vo proizvodstvoto. (fju~ersi)

Relativno niska evtina rabotna sila.

Idealni uslovi za zgolemuvawe na sto~niot fond i proizvodstvoto na meso, mleko i mle~ni proizvodi kako i `ivinarstvoto.

 

Analiza na proizvodstvoto vo
Republika Makedonija

wpe7.jpg (39334 bytes)

 

Analiza na proizvodstvoto vo
Republika Makedonija

wpe8.jpg (43212 bytes)

 

Zaklu~oci

Suficitot i hiperprodukcijata e zna~itelna kaj 10 proizvodi i kaj jagne{koto meso. Razlikata pome|u proizvodstvoto i izvozot kaj nekoi kulturi e pove}ekratna. Makedonskiot Pazar e mnogu mal za da mo`e da gi konsumira razlikite vo ovie koli~ini. Prerabotuva~kata industrija isto taka e so mal kapacitet za da gi prifati razlikite.

Ako se dodade faktot deka vo 2005 samo 1/2 od povr{inite se posadeni so navedenite kulturi vo toj slu~aj probemot samo }e dobie pogolemi razmeri. Vo 2007, se o~ekuva proizvodstvoto da se zgolemi bidejki golem del od plodnite povr{ini se dadeni na plodou`uvawe na individualni proizvoditeli. Od podra~nite edinici na MZ[V prvi~no dobivme izve{taj za zgolemuvawe na proizvodstvoto na Domati, Piperki, Zelka, Lubenica za sezonata 2007.

Za podgotovka na strategijata se iskoristeni poveke modeli i studii kako i prakti~ni primeri za organizirawe na berzite vo Polska, Holandija, Turcija i Grcija. Site berzi se so razli~na struktura i namena spored potrebite na konkretniot Pazar vo kombinacija so stokovite rezervi i proizvodi.

Predlo`eniot model e adaptiran spored potrebite na Makedonskite poroizvoditeli i izvoznici kako i potrebite na EU pazarot.

Site podatoci vo proektot se oficijalni od Zavodot za statistika i podra~nite edinici na MZ[V.

Izraboteno od,

Hristijan Delev

doma             makpoc         dejnost         ponuda